بررسی شیوع دسک کمر و عوامل مرتبط با آن : یک مطالعه مقطعی در شهر کابل افغانستان در سال 1404

توضیحات

این مونوگراف دارای پروپوزال تحقیق نیز می‌باشد. جهت سفارش، لطفاً از طریق واتس‌اپ به ما پیام ارسال نمایید

وتسپ:۰۷۹۹۱۱۸۸۳۱

قیمت: ۱۰۰۰ افغانی

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

۱- ۱مقدمه

ستون فقرات یکی از مهم‌ترین ساختارهای بدن انسان است که نقش حمایت از بدن، حفظ تعادل و حفاظت از نخاع را بر عهده دارد. دیسک‌های بین مهره‌ای بخش مهمی از ستون فقرات هستند که وظیفه جذب شوک و حرکت روان مهره‌ها را بر عهده دارند. با این حال، عوامل مختلفی مانند فعالیت بدنی ناکافی، بلند کردن بار سنگین به صورت نادرست، نشستن طولانی مدت، سابقه بیماری و سبک زندگی ناسالم می‌توانند باعث آسیب به این دیسک‌ها و ایجاد بیماری‌های مرتبط مانند دیسک کمر (Lumbar Disc Herniation - LDH) شوند.(1)

دیسک کمر یکی از شایع‌ترین مشکلات عضلانی-اسکلتی در سطح جهان است و می‌تواند با درد شدید، محدودیت حرکت و کاهش کیفیت زندگی همراه باشد. مطالعات گذشته نشان داده‌اند که شیوع دیسک کمر در جمعیت‌های مختلف بین ۲۰ تا ۷۵ درصد متغیر است و عواملی مانند سن، جنسیت، شغل، سابقه بیماری و شرایط محیطی در آن نقش دارند(2).

در افغانستان، به ویژه در شهر کابل، با توجه به افزایش کارکردن طولانی مدت در محیط‌های اداری، استفاده گسترده از کامپیوتر و شرایط محیطی خاص شهری، بررسی شیوع دیسک کمر و عوامل مرتبط با آن از اهمیت بالایی برخوردار است. شناخت این عوامل می‌تواند به طراحی برنامه‌های پیشگیری، آموزش سلامت عمومی و بهبود شرایط کاری و زندگی شهری کمک کند (3)

هدف این مطالعه، بررسی شیوع دیسک کمر و عوامل مرتبط با آن در جمعیت بزرگسال کابل در سال ۱۴۰۴ و ارائه تحلیل‌های علمی برای شناسایی گروه‌های پرخطر و ارائه پیشنهادات عملی برای کاهش شیوع این بیماری است. این تحقیق با استفاده از مطالعه مقطعی و پرسشنامه ساختاریافته انجام شده و می‌تواند مبنای پژوهش‌های آینده و برنامه‌ریزی‌های بهداشتی در کابل قرار گیرد.(4)

۱ -۲ بیان مساله

دسک کمر جمله از شايعترين مشكلات اسكلتى عضلانى است كه شيوع بين المللى آن در سطح جهان متفاوت است(1, 5). با توجه به آنكه علت اصلى محدوديت فعاليت و غيبت از كار محسوب مى شود،    (1)سبب بروز بار طبی و هزينه اقتصادى هنگفت شده و به عنوان يكى از مشكلات عمده کلینیکی عمومى جهانى به شمار مى آيد(2)  شيوع كمردرد بين ١٥ تا ٣٥ فی‌صد در كاركنان مراقبت هاى کلینیکی فرانسه تخمين زده شد(6). شيوع نقطه اى درد در بزرگسالان ايالات متحده (٢٠ تا 69 سال) نيز ١/١3 فیصد بود (7) . هم‌چنين شيوع كمر درد در جمعيت عمومى91/5 فیصد در ايتاليا برآورد شده است(8). در سال ٢٠١٩ ميلادى، دريك مطالعه مرورى سيستماتيك، شيوع كمردردی در جهان بين ٢١ تا ٧٥ فیصد گزارش شد (3)

يكى از شايع ترين علل خاص كمردردی ، ديسك كمر است كه به دو صورت لترال و سنترال در مریضان مشاهده می‌شود. افراد جوان و ميان‌سال بيشترين مبتلايان به اين عارضه هستند، به طورى كه سالانه 5 الی ٢٠ مورد در هر ١٠٠٠ بزرگسال و با نسبت مرد به زن ٢ به ١ شايع است(9). براى كمر درد، طيفى از گزينه هاى تداوی مانند: روش هاى غير جراحى (تزريق استروئيد اپيدورال و تحريك نخاع براى درد نیوروپاتيك و فرسايش راديوفریکوینسى و تزريق استروئيد داخل مفصل براى دردهاى مكانيكى) و اعمال جراحى (رفع فشار براى دردهاى عصبى، جايگزينى ديسك و فيوژن) وجود دارد (10) . عواملى كه با نتايج عمل جراحى مرتبط هستند ممكن  است در رده هاى سنى مختلف، متفاوت باشند. به طورى كه نتيجه جراحى در بزرگسالان جوان و ميانسال به خوبى توصيف شده اما مریضان سال‌خورد مسن پتانسيل كمترى براى بهبودى پس از جراحى و بهبود آسيب هاى عصبى داشتند .عوامل خطر متعددى از جمله سگرت كشيدن، ديابت، چاقى، تخنیک حين عمل و عوامل بيومیكانيكى ممكن است در عود دسك كمر نقش داشته باشند (11, 12).  

مهمترين علایم دسک کمر يا عود آن و محدوديت هاى عملكردى منجربه تأثير منفى قوى بركيفيت زنده‌گى مرتبط با سلامت مى شود.(13) اگرچه نشان داده شده است كه جراحى موثر است، اما همه مریضان از اين تداوی سود نخواهد برد. تقريباً يك سوم مریضان كه تحت عمل جراحى قرار مىگيرند، در نهايت به بهبودى مرتبط کلینیکی نخواهند رسيد(14). به طور سنتى اثرات درمان فرومانيوتومى با مقياس هاى درد گزارش شده توسط بيمار، بازگشت به كار، وضعيت عملكردى، نتايج راديولوژيك / تصوير بردارى وبا ارزيابى ميزان عوارض مورد بررسى قرار مى گيرد(15). علاوه براين، در طول ارزيابى کلینیکى، بايد در نظر داشت كه كمردرد مى تواند تحت تأثير عوامل روانشناختى مانند استرس، افسرده‌گى و يا اضطراب قرار گيرد(16). نتايج برخى مطالعات حاكى از آن بود كه افسرده‌گى تأثير منفى براثر بخشى تداوی در مریضان مبتلا به دسك كمر دارد . شواهد در مورد اضطراب و تعامل بين اضطراب و افسرده‌گى نيز كمتر مورد مطالعه قرار گرفته و حتى نتايج متناقض است(16).

در اين ميان كيفيت زنده‌گی نيز به عنوان يك مفهوم پیچیده به روش هاى مختلفى در داخل و بين رشته هاى مختلف تفسير و تعريف می‌شود. در سال هاى اخير، نتايج كيفيت زنده‌گى براساس ارزيابى خود مریضان گزارش شده است(17). در واقع يك تغيير پارادايم در ارزيابى نتايج مراقبت هاى طبی رخ داده به طورى كه تمركز ارزيابى پيامد از شاخص هاى کلینیکی مریضان به سمت درك مریضان از وضعيت سلامتى و تداوی تغيير كرده است(18).

۱ – ۳ تعریف مفاهیم کلیدی

1.  دیسک کمر (Lumbar Disc Herniation - LDH):
   به بیرون زدگی یا تغییر شکل دیسک‌های بین مهره‌ای در ناحیه پایین کمر گفته می‌شود که باعث فشار بر ریشه‌های عصبی و ایجاد درد، سوزش یا اختلال در حرکت می‌شود. در این مطالعه، دیسک کمر به عنوان وجود درد یا ناراحتی در ناحیه پایین ستون فقرات تعریف شده است.
2.  ستون فقرات:
   ستون فقرات شامل مهره‌ها، دیسک‌های بین مهره‌ای و بافت‌های حمایتی است که ساختار اصلی پشتیبانی بدن و محافظت از نخاع را تشکیل می‌دهد. سلامت ستون فقرات مستقیماً بر تحرک و کیفیت زندگی افراد تأثیر دارد.
3.  شیوع
   نسبت افرادی که در یک جمعیت مشخص دارای دیسک کمر یا درد مرتبط با آن هستند، به کل جمعیت در یک بازه زمانی مشخص. در این مطالعه، شیوع بر اساس نتایج پرسشنامه ۴۰۰ نفری تعیین شد.
4.   سبک زندگی:
   رفتارها و عادات روزمره افراد که شامل مصرف دخانیات، استفاده از دارو، رژیم غذایی، میزان استراحت و نحوه نشستن یا بلند کردن اجسام می‌شود و می‌تواند در بروز دیسک کمر نقش داشته باشد.

۱ – ۴ سازمان دهی

این تحقیق در پنج فصل اصلی سازمان‌دهی شده است تا مسیر مطالعه از معرفی موضوع تا ارائه نتیجه‌گیری و پیشنهادات به‌طور منطقی و منسجم دنبال شود. فصل اول به مقدمه و کلیات تحقیق اختصاص دارد و شامل معرفی موضوع، اهمیت و ضرورت تحقیق، اهداف، سوالات و تعاریف مفاهیم کلیدی می‌باشد. در فصل دوم پیشینه تحقیق و مبانی نظری بررسی می‌شود؛ در این فصل مطالعات گذشته و نظریه‌های مرتبط با دیسک کمر و عوامل خطر آن تحلیل شده و زمینه تحقیق حاضر روشن می‌شود. فصل سوم مواد و روش‌ها را تشریح می‌کند و شامل جامعه آماری، روش نمونه‌گیری، ابزارهای جمع‌آوری داده، معیارهای ورود و خروج و روش تجزیه و تحلیل داده‌ها می‌باشد. در فصل چهارم یافته‌ها و نتایج ارائه شده و داده‌های جمع‌آوری شده از پرسشنامه‌ها با جداول و نمودارهای آماری تحلیل می‌شوند تا عوامل مرتبط با شیوع دیسک کمر مشخص گردد. نهایتاً، فصل پنجم نتیجه‌گیری و پیشنهادات را شامل می‌شود و مهم‌ترین یافته‌ها جمع‌بندی شده و پیشنهادات کاربردی برای پیشگیری، بهبود شرایط کاری و زندگی و تحقیقات آینده ارائه می‌گردد. این سازمان‌دهی به گونه‌ای طراحی شده است که خواننده بتواند مسیر منطقی تحقیق و تحلیل داده‌ها را از ابتدا تا انتها دنبال کرده و تصویر کاملی از شیوع دیسک کمر و عوامل مرتبط در جمعیت کابل بدست آورد.

خلاصه تحقیق

بیشترین دردها در ناحیه پایین کمر گزارش شده و نوع درد فشاردهنده بیشترین فراوانی را دارد. همچنین، عوامل متعددی مانند فعالیت بدنی ناکافی، سابقه بیماری‌های فردی و خانوادگی، استفاده طولانی مدت از کامپیوتر، مشاغل سنگین، مصرف دارو و دخانیات با شیوع دیسک کمر ارتباط معنی‌داری دارند.

اشتراک‌گذاری: