برررسی شیوع فرط فشار خون در افراد بالای سنین 18 در ولایت کابل سال 1403

توضیحات

این مونوگراف دارای پروپوزال تحقیق نیز می‌باشد. جهت سفارش، لطفاً از طریق واتس‌اپ به ما پیام ارسال نمایید

وتسپ:۰۷۹۹۱۱۸۸۳۱

قیمت: ۱۰۰۰ افغانی

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

۱- ۱.مقدمه

فشار خون بالا یا فرط فشار خون[1] یکی از شایع‌ترین و مهم‌ترین مشکلات طبی در جهان امروزی شمرده میشود(1). که تأثیر عمیقی بر سلامت عمومی جوامع دارد(2). این مریضی مزمن معمولاً بدون علامت مشخص ظاهر می‌شود و به همین دلیل از آن به‌عنوان «قاتل خاموش» یاد می‌شود(3). افزایش مداوم فشار خون می‌تواند منجر به بروز مریضی‌های قلبی، سکته مغزی، نارسایی کلیوی و سایر اختلالات جدی در بدن گردد(4). بر اساس گزارش‌های سازمان جهانی صحت ، حدود یک‌سوم از جمعیت بزرگسال جهان به درجاتی از فشار خون بالا مبتلا هستند(5). و این رقم در کشورهای درحال‌توسعه، از جمله افغانستان، در حال افزایش است.(6) در افغانستان، تغییر سبک زندگی، افزایش مصرف غذاهای شور و چرب، کاهش فعالیت‌های فیزیکی، و فشارهای روانی ناشی از شرایط اجتماعی و اقتصادی، باعث شده است(7).که مریضی فشار خون بالا به‌تدریج به یکی از نگرانی‌های اصلی نظام صحی کشور تبدیل شود(8). با وجود این، آمار دقیق و جامع از میزان شیوع این مریضی در سطوح ولایتی هنوز محدود است(9). به‌ویژه در ولایت کابل که بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین مرکز کشور به شمار می‌رود(10). مطالعه حاضر با هدف بررسی شیوع فرط فشار خون در میان افراد بالای سنین ۱۸ سال در ولایت کابل در سال ۱۴۰۳ انجام می‌شود تا ضمن شناسایی میزان ابتلا، به تحلیل عوامل مؤثر بر بروز آن نیز پرداخته شود. این تحقیق تلاش دارد تا خلأ آماری موجود را در زمینه وضعیت فشار خون در جمعیت کابل پر کرده و یافته‌هایی علمی و قابل‌استفاده برای نهادهای صحی، سیاست‌گذاران و متخصصان حوزه بهداشت فراهم آورد.بدین ترتیب، نتایج این تحقیق می‌تواند. در برنامه‌ریزی‌های پیشگیرانه، آگاهی‌دهی عمومی، و ارتقای سبک زندگی سالم در میان شهروندان نقش مؤثری ایفا کند. همچنین، یافته‌های آن مبنایی علمی برای تحقیقات آینده و توسعه‌ی استراتژی‌های ملی در جهت کاهش خطرات ناشی از فشار خون بالا در افغانستان خواهد بود.

۱ -۲ . بیان مساله

فشار خون بالا یکی از شایع‌ترین مریضی‌های مزمن در سراسر جهان است و یکی از عوامل اصلی مرگ‌ومیر ناشی از مریضی‌های قلبی‌ وعایی به شمار می‌رود. این مریضی معمولاً بدون علامت مشخص بروز می‌کند و بسیاری از افراد تا مراحل پیشرفته از ابتلای خود آگاه نیستند(11). مطالعات متعدد نشان داده‌اند که حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد از بزرگسالان در کشورهای مختلف از درجاتی از فرط فشار خون رنج می‌برند(12). فشار خون بالا اگر به موقع تشخیص و تداوی نشود، می‌تواند منجر به پیامدهای جبران‌ناپذیری مانند سکته مغزی، حمله قلبی، نارسایی کلیوی و حتی مرگ زود شود(13). در افغانستان، با وجود رشد جمعیت، تغییر سبک زندگی و افزایش عوامل خطر مانند چاقی، کم‌تحرکی، استرس، مصرف زیاد نمک و استفاده از دخانیات، اطلاعات دقیق و جامع درباره شیوع فشار خون بالا به‌ویژه در سطح ولایات هنوز محدود است(14). ولایت کابل، به عنوان پایتخت و پرجمعیت‌ترین شهر کشور، نمونه‌ای مناسب برای مطالعه وضعیت کنونی این مریضی محسوب می‌شود(15). افزایش روزافزون جمعیت شهری، استفاده از مواد غذایی آماده، کمبود فعالیت بدنی، و شرایط روانی ناپایدار ناشی از وضعیت اجتماعی و اقتصادی، همگی از جمله عواملی هستند که می‌توانند بر افزایش میزان فشار خون بالا در میان مردم این ولایت تأثیرگذار باشند عدم آگاهی کافی مردم از وضعیت فشار خون خود، کمبود برنامه‌های غربالگری منظم در مراکز صحی، و نبود داده‌های معتبر در این زمینه، سبب شده است تا میزان واقعی شیوع فشار خون بالا در کابل مشخص نباشد  از این‌رو، ضرورت دارد تا مطالعه‌ای علمی و دقیق در این زمینه انجام شود تا بر اساس یافته‌های آن، بتوان راهکارهای مؤثری برای پیشگیری، تشخیص به موقع و کنترل این مریضی ارائه نمود

۱- 2-1 .تعریف فشار خون و فرط فشار خون 

۱. فشار خون:

فشار خون عبارت است از نیرویی که خون در اثر ضربان قلب بر دیواره شریان‌ها وارد می‌کند. این فشار در دو مرحله اندازه‌گیری می‌شود.

• فشار سیستولیک[2]:فشاری است که در هنگام انقباض قلب ایجاد می‌شود.
• فشار دیاستولیک[3]: فشاری است که در هنگام استراحت قلب بین دو ضربان اندازه‌گیری می‌شود(16).

۲. فرط فشار خون:

به حالتی گفته می‌شود که فشار خون شریانی فرد به‌طور مداوم بالاتر از حد طبیعی باشد. بر اساس معیارهای سازمان جهانی صحت ، فشار خون بالا زمانی تشخیص داده می‌شود که فشار سیستولیک ۱۴۰ میلی‌متر ستون سیماب  یا بیشتر و فشار دیاستولیک ۹۰ میلی‌متر یا بیشتر باشد(17).

3.عوامل خطر:

عوامل خطر به شرایط یا رفتارهایی گفته می‌شود که احتمال ابتلا به یک مریضی را افزایش می‌دهند(18).در مورد فشار خون بالا، مهم‌ترین عوامل خطر شامل سن بالا، استرس، مصرف زیاد نمک، چاقی، استفاده از دخانیات، کم‌تحرکی، سابقه فامیلی و دیابت هستند(19).

1-2-2 . اپیدمیولوژی فرط فشار خون:

فشار خون بالا (هیپرتنشن) یکی از مشکلات عمده صحی در جهان است و با مرگ زودرس، سکته، نارسایی قلب و امراض کلیوی ارتباط دارد(20). بر اساس گزارش سازمان جهانی صحت، تقریباً ۱٫۴ میلیارد بزرگسال بین سن ۳۰ تا ۷۹ سال در سراسر جهان فشار خون بالا دارند. بیشتر افراد مبتلا در کشورهای با درآمد پایین و متوسط زندگی می‌کنند(21).

در سال‌های اخیر، تعداد افراد مبتلا به فشار خون بالا افزایش یافته است (22). تحقیقات نشان می‌دهد که اگرچه فشار متوسط در برخی کشورها کمی کاهش یافته، اما تعداد کل مریضانبه دلیل رشد جمعیت و پیر شدن مردم افزایش یافته است. بین سال‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۱۹ تعداد بزرگسالان مبتلا تقریباً دو برابر شده است، از ۶۵۰ میلیون به بیش از ۱٫۲۸ میلیارد نفر شیوع فشار خون در مناطق مختلف جهان متفاوت است. منطقه مدیترانه شرقی بیشترین شیوع (۳۸٪) و منطقه غربی اقیانوس آرام کمترین شیوع (۲۹٪) را دارد . در کشورهای با درآمد پایین و متوسط شیوع حدود ۳۱٫۵٪ و در کشورهای با درآمد بالا حدود ۲۸٫۵٪ است(23) .

بخش زیادی از افراد مبتلا از وضعیت خود آگاهی ندارند یا تداوی نمی‌شوند . حدود ۶۰۰ میلیون نفر از بزرگسالان مبتلا (۴۴٪) از مریضی خود خبر نداشتند و درصد زیادی تحت درمان قرار نمی‌گرفت یا فشار خون‌شان کنترل نشده بود(24, 25) .

عوامل افزایش دهنده فشار خون شامل مصرف زیاد نمک، کمبود پتاسیم، چاقی، مصرف الکل، کمبود فعالیت بدنی و رژیم غذایی ناسالم هستند(26). همچنین روند شهرنشینی و طول عمر بالاتر مردم باعث افزایش این مریضی شده است.

مطالعات نشان می‌دهد که تا سال ۲۰۴۰ شیوع جهانی فشار خون ممکن است به حدود ۲۰٫۳٪ برسد، به ویژه در کشورهای با درآمد پایین تا متوسط(27).

فشار خون کنترل نشده علاوه بر اثرات صحی، بار اقتصادی سنگینی بر کشورها دارد (28). در افغانستان نیز فشار خون بالا یک مشکل جدی است؛ در سال ۲۰۱۹ شیوع آن در بزرگسالان ۳۰–۷۹ سال حدود ۴۵٪ گزارش شده است(29). بسیاری از مریضانتشخیص داده نشده‌اند و کنترل فشار خون پایین است.

شیوع فشار خون بالا به‌طور جهانی در حال افزایش است و نیاز به برنامه‌های صحی گسترده برای تشخیص زودهنگام، اصلاح سبک زندگی و درمان مناسب دارد(30).

۱ – 2-3 . علائم کلینیکی و تشخیص

فرط فشار خون یا هیپرتنشن یکی از شایع‌ترین مشکلات قلبی-وعایی است که معمولاً به صورت بی‌صدا پیشرفت می‌کند و ممکن است برای مدت طولانی بدون علامت باقی بماند(31). به همین دلیل، هیپرتنشن را گاهی “قاتل خاموش” می‌نامند. با وجود اینکه بسیاری از مریضانهیچ علامتی ندارند، در برخی موارد می‌تواند علائم کلینیکی  قابل توجه ایجاد کند.

۱. سردرد

یکی از شایع‌ترین علائم فشار خون بالا سردرد است. این سردرد معمولاً در ناحیه پشت سر و صبح زود یا پس از بیدار شدن شدیدتر می‌شود(32) .شدت سردرد با میزان فشار خون و مدت زمان ابتلا به هیپرتنشن ارتباط دارد. مطالعات نشان داده‌اند که مریضانکه فشار خون کنترل نشده دارند، اغلب سردردهای مزمن و تپشی را تجربه می‌کنند(33)

خلاصه تحقیق

مطالعه حاضر بر اهمیت تشخیص زودهنگام فشار خون بالا و مدیریت عوامل خطر مرتبط با آن تأکید دارد. یافته‌ها می‌تواند راهنمای مفیدی برای پزشکان، مسئولان بهداشت و سیاست‌گذاران حوزه سلامت در کابل باشد تا اقدامات پیشگیرانه و تداویی مؤثرتری برای کاهش بار مریضی‌های قلبی-وعاییو بهبود سلامت عمومی جامعه طراحی گردد.

اشتراک‌گذاری: